استمداد استاندارد از قوه قضائیه

با شنیدن نام استاندارد شاید در ابتدا رعایت حقوق‌ مصرف‌کننده و سلامتی مردم به ذهن خطور کند اما نباید نقش استانداردسازی و رعایت کیفیت کالا را در سودی که برای تولیدکننده به دنبال دارد، نادیده گرفت. کيفيت، خواسته‌ای زودگذر و تبليغاتي نيست؛ زيرا موضوع مرگ و زندگي مطرح است و بي‏توجهي به آن، موجب از دست رفتن مشتريان و کاهش درآمد مي‏شود و مي‏توان گفت سود حاصل از رعايت استاندارد، براي توليدکنندگان بيش از مصرف‏کنندگان است.

امروزه رعایت استاندارد علاوه بر کالا در بسیاری از خدمات هم الزامی است و نياز به کالاهاي مصرفي و خدمات، نيازي ضروري است که هرگونه اختلال در توليد و توزيع آن، مي‏تواند جامعه را به چالش بکشاند. گفتگوی این هفته ما با علیرضا جمیع، مدیرکل استاندارد خراسان رضوی را می‌خوانید:

- سازمان استاندارد برای کنترل کیفیت و وضعیت استاندارد کالاها به جز بازرسی از محل تولید و نمونه‌برداری چه اقدامی انجام می‌دهد؟

ماموران ما به طور قطع صنایعی که پروانه کاربرد علامت استاندارد دارند را مورد بازدید قرار می‌دهند و در صورت لزوم نمونه‌برداری کرده و به آزمایشگاه منتقل می‌کنند. در صورتی که عیب فراورده‌ای براساس امتیازبندی سیستم، به منهای 90 برسد پروانه کاربرد استاندارد تعلیق و اگر منهای 120 باشد، پروانه ابطال می‌شود. همچین دو بار در هر سال بازدید فنی انجام می‌دهیم و علاوه بر این مسئول کنترل کیفیتی که توسط اداره کل تایید صلاحیت شده در محل کارخانه حضور دارد و در تمام تولیدات باید حضور فیزیکی داشته باشد. در طرح طه نیز نمونه‌ها را بدون اطلاع از کارخانه از سطح بازار خریداری کرده و در آزمایشگاه کنترل کیفیت می‌کنیم و این ممکن است برای کالای سایر استانها که در استان ما به فروش می‌رسد هم اتفاق بیافتد.

مردم هم برای اطلاع از واقعی بودن و اصالت کد استاندارد یک کالا، می‌توانند کد ده رقمی مندرج زیر علامت استاندارد را به 10001517 پیامک کنند و بلافاصله پاسخ لازم را درباره محل کارخانه و اعتبار پروانه استاندارد آن کالا دریافت کنند.

با این همه، یک اصل مهم این است که صنعتگری که بخواهد همیشه به تولید ادامه دهد، کالای خوب و باکیفیت تولید می‌کند زیرا مردم برندی را خریداری می‌کنند که کیفیت لازم را داشته باشد و ما به صنعتگران توصیه می‌کنیم که اگر برای بقای خود تلاش می‌کنند کار خوب و کیفی انجام دهند تا علاوه بر بازار ایران، با کیفیت خوب و قیمت مناسب بازارهای خارجی را بگیرند. زیرا در غیر این‌ صورت از آن سوی دنیا کشوری می‌آید و بازار کشور همسایه ما را به دلیل کیفیت نداشتن فراورده‌های ما از آن خود می‌کند.

- وضعیت استاندارد اماکن تفریحی یکی از دغدغه‌های همیشگی استفاده‌کنندگان از این خدمات است و در سالهای گذشته شاهد حوادث ناگواری شبیه آنچه در کوهستان پارک مشهد رخ داد، بوده‌ایم. در حال حاضر شما چه نظارتی بر این اماکن دارید؟ برای مثال آیا تله سیژ چالیدره پروانه استاندارد دریافت کرده است؟

تله سیژ چالیدره از ابتدای آغاز به کارش در مقطعی استاندارد لازم را نداشت. البته اوایل به این دلیل که تمام این کارها باید توسط شرکت بازرسی انجام شود و در استان ما این شرکت وجود نداشت، مباحثی در مورد تعیین تکلیف شرکت بازرسی وجود داشت. در نهایت این شرکت تعیین تکلیف شد و در مقطعی توسط اداره کل استاندارد اخطارهای لازم برای مجموعه چالیدره فرستاده شد تا تاییدیه لازم را دریافت کنند و از طرفی نمایندگان شرکت بازرسی از تهران آمده و ایرادهایی از وضعیت این تجهیزات گرفتند، در نهایت مجموعه چالیدره عدم انطباقها را برطرف کرد و چند ماه پیش توانست پروانه کاربرد استاندارد را دریافت کند.

- در آن بازه زمانی تا دریافت پروانه کاربرد علامت استاندارد، مردم از تله سیژ استفاده می‌کردند؟

معمولا وقتی مجموعه‌های تفریحی پروانه و گواهینامه لازم را ندارند ما استفاده از آن تجهیزات را برای مردم تایید نمی‌کنیم و اخطارهای لازم را به مالکان تجهیزات شهربازیها می‌دهیم اما اگر خلاف مقررات عمل کردند و اتفاقی برای کسی رخ داد خودشان باید جوابگو باشند، این موضوع درباره تله سیژ چالیدره در آن مقطع هم صدق می‌کرد.

- پس این تایید نشدن از سوی سازمان استاندارد چقدر نقش بازدارندگی دارد؟

در مواردی که ببینیم واقعا واحد مقصر است، به راحتی خط و دستگاه را پلمپ می‌کنیم و قابل استفاده نیست و این در مواردی است که شرایط را برای ماده غذایی یا دستگاههای غیرمجاز شهربازی و... بحرانی ببینیم. اصول ما این است که هم ایمنی حفظ شود و هم سرمایه‌گذاری در استان به خطر نیافتد این دو را توام با یکدیگر در نظر داریم اما بیش از هر چیزی ایمنی مردم برای ما اهمیت دارد. وظیفه ذاتی ما حفظ ایمنی و سلامت جامعه و مردم است و به همین دلیل اگر در روزنامه در مورد منع مصرف فراورده غذایی یا استفاده از شهربازی توسط مردم آگهی بدهیم، عملا جبران این موضوع و برگرداندن اعتماد مردم به راحتی امکان‌پذیر نیست و اگر چیزی در ذهن مردم بنشیند که جایی یا کالایی کیفیت لازم را ندارد و اداره استاندارد آن را آگهی کرده، به سختی می‌توان موضوع را از ذهن مردم پاک کرد.

- به بحث امنیت سرمایه‌گذاری اشاره کردید، از زمان راه‌اندازی یکی از مجموعه‌های بزرگ آبی با سرمایه‌گذاری عظیم در مشهد اخباری مبنی بر غیراستاندارد بودن وسایل بازی آن به گوش می‌رسید، اما با این وجود، شاهد ادامه فعالیت مجموعه بودیم. خودتان هم قبلا اعلام کرده بودید که برخی از وسایل و تجهیزات آن مجموعه استاندارد نیست، برای برخورد در این زمینه چقدر قاطعیت داشتید؟

نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که یک واحد در همان مقطعی که به بهره‌برداری می‌رسد نمی‌تواند تمام استانداردهای لازم را پاس کند و قاعدتا ما به آنها اعلام می‌کنیم و فرصتهایی به واحد می‌دهیم. براین اساس، تعدادی از سرسره‌های این مجموعه آبی استاندارد بود و تعدادی استاندارد لازم را نداشت. این مجموعه امکانات دیگری مثل استخر شنا، جکوزی و حمام بخار و ... دارد که استاندارد هستند و مردم می‌توانند از آنها استفاده کنند اما وسایل غیرمجاز را سیستم ما پلمپ می‌کند و در این موارد سعی می‌کنیم وظایف ذاتی خود را به صورت قانونمند انجام دهیم. با فرایندی که طی شد، در نهایت این مجموعه در مدت 7- 8 ماه توانست پروانه کاربرد علامت استاندارد را اخذ کند که البته تنها داشتن گواهینامه ایمنی برای تجهیزات هم کفایت می‌کند.

- چرا با وجود پلمپ بودن وسایل غیراستاندارد آن مجموعه تفریحی آبی، از زمان افتتاح شاهد بروز حوادثی برای برخی از افراد بودیم؟

ببینید ممکن است حادثه‌ای که رخ می‌دهد به دلیل غیراستاندارد بودن نباشد و باید منصف باشیم و در این زمینه تیم کارشناسی نظر می‌دهند. در مجموعه‌ای که جوانان زیادی که در سن شور و نشاط هستند و باید پله‌های زیادی را برای استفاده از وسایل طی کنند، حضور دارند ممکن است حادثه‌ای بین آنها به دلیل شوخی کردن با یکدیگر رخ دهد و این به وسایل بازی ربطی نداشته باشد. ما سیستم شکایت داریم و اگر حادثه‌ای برای کسی رخ بدهد که از دستگاهی که مشمول استانداردهای اجباری است و پروانه استاندارد را نداشته، استفاده کرده باشد، خود مالک موظف است خسارات وارده را به آن فرد بپردازد. مثل وقتی که کسی در اثر مصرف ماده غذایی دارای مشکل استاندارد، دچار مسمومیت شود و پزشک این موضوع را تشخیص بدهد. تولید توزیع و عرضه هر فراورده‌ای که غیراستاندارد اعلام می‌شود، جرم است و باید پاسخگوی سیستم قضایی باشند.

- در مجموع در حال حاضر پارکهای آبی شهر مشهد دارای استانداردهای لازم هستند؟

بله هر 4 مجموعه برای تمام وسایل خود استانداردهای لازم را دریافت کرده‌اند.

- سازمان استاندارد در حوزه صنایع دستی و کالاهای صادراتی چطور کنترلهای لازم را انجام می‌دهد؟

در کالاهای سوغات، زعفران جزو استانداردهای تشویقی است به جز رنگ افزودنی آن که مشمول استاندارد اجباری است. نبات، بسته‌بندیهای زرشک و صنایع دستی هم تشویقی بوده و استاندارد اجباری نیست و سیستم براساس اینکه یک کالا تا چه حد برای مردم مشکلات خواهد داشت، استاندارد اجباری را مشخص می‌کند.

- استاندارد کالاهای داخلی و خارجی موجود در بازار چقدر با یکدیگر متفاوت است؟

در مورد کالاهای خارجی موجود در بازار، مردم به هیچ وجه نباید کالای بدون شناسنامه بخرند به ویژه کالاهای بهداشتی و آرایشی، چون عمدتا تقلبی است. توصیه ما این است که مردم کالاهای داخلی که تولیدکننده‌اش مشخص است را بخرند تا به اقتصاد و اشتغال داخل هم کمک شود و سلامت خودشان هم با کالای بی‌کیفیت و بی‌هویت مورد تهدید واقع نشود.

اما در مجموع استانداردهای ما تا 85 و 90 درصد با استانداردهای بین‌المللی همخوانی دارد و کالای شناسنامه‌دار خارجی مانند ایرانیها قابل اعتماد است.

- ارتباط شما با شهرداریها چطور است؟ آیا شهرداری مشهد در خدماتی که به مردم ارائه می‌دهد، استانداردهای لازم را رعایت می‌کند؟

ببینید در زمینه فعالیت شهرداریها ما معتقدیم تجهیزات بازی در بوستانهای مشهد باید استانداردهای لازم را داشته باشند اما متاسفانه کیفیت خیلی خوبی ندارند و زمین بازی برخی از بوستانهای سطح شهر دارای کفپوش نبوده و وسایل بازی از نظر ارتفاع و سایر عوامل، استاندارد لازم را ندارد و در این زمینه به نظر ما شهرداری باید به این موضوع توجه بیشتری داشته باشد و اخیرا مکاتباتی داشته‌ایم.

البته در مواردی مثل استانداردهای پسماندها و آسانسورها همکاری خوبی از سوی شهرداری صورت گرفته و پروانه‌های پایان کار را بدون تایید ما درباره آسانسورها نمی‌دهند. در مورد مراکز عرضه سوخت هم همکاری لازم را دارند و انتظار داریم در مورد بوستانها و پارکها هم موارد استاندارد را رعایت کنند.

- آیا امکان پلمپ وسایل بازی غیراستاندارد در بوستانها هست؟

خیر، متاسفانه امکان پلمپ وسایل و تجهیزات در سطح باز و بدون حصارکشی، وجود ندارد.

- در چنین مواقعی چه باید کرد؟

حوادث در این زمینه‌ها بسیار کم است و تاکید ما در این است که شهرداری به سمت استانداردسازی وسایل بازی پیش برود.

- فکر می‌کنید اینکه حوادث کمتری در این موارد رخ می‌دهد، توجیه خوبی برای چشم‌پوشی از ماجرا و یا کمرنگ شدن اهمیت آن است؟

نه توجیه نیست. ما اقداماتی انجام دادیم و نمی‌خواهم بگویم چه اقداماتی بوده چون ممکن است دوستان از خبری شدن موضوع گلایه کنند.

- به هرحال مردم باید بدانند که اداره استاندارد برای حفظ سلامت آنها چه برخوردها و اقداماتی دارد؟

اقداماتی در حال انجام هست.

- بحث استانداردسازی وسایل بازی در بوستانهای سطح شهر شاید یکی از کمترین حقوق هر شهروند باشد. وسایلی که مردم برای سرگرمی کودکانشان از آن استفاده می‌کنند نباید برای سلامت فرزندان‌شان تهدید باشد.

از قاطعیت ما همین بس که موضوع را به قوه قضائیه انتقال داده‌ایم و در ارتباط با این موضوع پیگیر هستیم و در مواردی مثل جایگاههای سوخت هم که شهرداری در گذشته مقاومت داشت، موضوع حل شد. این جایگاهها و مخازن و شیرهای کنترل برای ما بسیار مهم بود و اقدامات خوبی انجام دادند و بازرسی از 16 آیتم انجام شد و این کنترل در مورد آسانسورها هم در حال انجام است.

در مورد تحویل دادن پارکها به پیمانکاران تاکید داریم قبل از تحویل باید تمام تجهیزات استاندارد باشد و این تا حدودی رعایت می‌شود اما در زمینه بوستانها آنطور که می‌خواهیم هنوز اقدام نشده و چون مکاتبات ما چندان موفق نبوده موضوع را به قوه قضائیه انتقال دادیم.

ما به تک تک مناطق کاری نداریم و مکاتبات‌مان را با شهرداری مرکز انجام می‌دهیم تا به مناطق دستورات لازم را بدهد.

- استانداردسازی آسانسورها به دلیل استفاده بسیار زیاد از این وسیله، یکی از مهمترین موضوعات برای حفظ سلامت مردم است.  برای مجاب کردن مجتمعهای مسکونی در جهت کنترل وضعیت آسانسورها چه کردید؟

مالکان آسانسورها باید به صورت ادواری گواهینامه تایید آسانسور را بگیرند چون آسانسور یک سیستم دینامیک است و مثل معاینه خودرو باید مدام چک بشود. براساس تعریف صورت گرفته، هر آسانسور باید یکبار در سال بازرسی شود و گواهینامه ادواری را در کنار گواهینامه اولیه داشته باشد.

آزمون دوره‌ای آسانسورها باید توسط مالکان مجتمعها و یا رئیس هیات مدیره آن صورت بگیرد و هزینه بسیار ناچیزی می‌برد. ضمن اینکه در کنار صدور گواهینامه، آسانسور بیمه می‌شود و با انجام کنترلهای لازم، از بروز حادثه در آن مجموعه جلوگیری می‌شود. ما این موضوع را در روزنامه‌ها هم آگهی کردیم.