استعلام قانونی؛ تنها راه بررسی صلاحیت‌ها

نمی‌توان گفت به دلیل همزمانی این دو انتخابات، یکی از دیگری اهمیت بیشتری داشته و یا انتخابات شوراها در سایه انتخابات ریاست جمهوری قرار می‌گیرد زیرا برای مردم همانقدر که سرنوشت کشورشان اهمیت دارد سرنوشت شهری که در آن زندگی می‌کنند نیز بسیار حائز اهمیت است. انتخاب اعضای شورای شهر، در واقع نحوه اداره شهر در چهار سال آینده را تعیین می‌کند و این موضوعی حساس و سرنوشت‌ساز است. اگر انتخابات ریاست جمهوری در بعد کلان کشور و نیز در روابط بین‌الملل اثرگذار است، انتخابات شوراها نیز در سطحی کوچک اما عمیق سرنوشت مردم یک شهر را دربرمی‌گیرد.

قطعا برای احساس رضایت مردم از حضور در این عرصه، برگزاری انتخاباتی سالم بسیار حیاتی است. موضوعی که بیش از هر چیزی نیازمند دقت و تلاش همه جانبه مسئولان است و امروز همّ و غمّ مسئولان برگزاری انتخابات همین موضوع است.

داوطلبان شرکت در انتخابات شوراها از 30 اسفندماه سال گذشته تا 6 فروردین امسال ثبت‌نام خود را انجام داده و کار بررسی صلاحیت آنها توسط هیاتهای اجرایی از 17 فروردین آغاز شده و به مدت 7 روز تا 23 فروردین ادامه خواهد داشت. براساس برنامه‌ریزی انجام شده، هیات‌های اجرایی 24 ساعت فرصت دارند که نتایج را به هیات‌های نظارت بخش و نظارت شهرستان‌ها اعلام کنند و فرصت هیاتهای نظارت هم برای اعلام نتایج نهایی به هیات مرکزی هفت روز تعیین شده است و بنابراین روز دوم اردیبهشت نتایج نهایی تایید صلاحیتها به داوطلبان ابلاغ می‌شود. داوطلبانی که رد صلاحیت شده‌اند تا چهار روز می‌توانند اعتراض خود را نسبت به این موضوع اعلام کنند و در نهایت همه داوطلبانی که تایید صلاحیت شده‌اند از 21 تا 27 اردیبهشت ماه به تبلیغات خواهند پرداخت.

با انتخاب اعضای مجمع نمایندگان خراسان رضوی، حمید گرمابی نماینده مردم نیشابور، حسین مقصودی نماینده مردم سبزوار و محمد دهقانی نقندر نماینده مردم طرقبه و شاندیز به عنوان اعضای هیات نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا در این استان انتخاب شدند.

در این شماره با حمید گرمابی، یکی از سه ناظر انتخابات شوراها در استان که عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز هست، به گفتگو نشسته‌ایم و علاوه بر موضوع انتخابات نظر او درباره برخی از مشکلات صنعتگران و اقدامات این کمیسیون برای رفع این مشکلات را نیز جویا شدیم.

- درباره نحوه بررسی سوابق و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان انتخابات شوراهای شهر و روستا برایمان توضیح دهید.

طبق دستوری که هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها اعلام کرده، چهار مرجع اصلی باید مبنای استعلامها در این زمینه قرار بگیرند و نتیجه به دست آمده مبنای قضاوت هیات نظارت قرار می‌گیرد. قاعدتا نیازی به تعیین افرادی برای بررسی صلاحیت داوطلبان نیست چون استعلامها به صورت رسمی و کتبی صورت می‌گیرد. البته کسانی هستند که این امور را پیگیری می‌کنند اما چون استعلامها به صورت رسمی انجام می‌شود، قاعدتا نیازی به پیگیری چندانی وجود ندارد.

- مبنای شما برای نظارت در روند بررسی صلاحیت ها چیست؟

با استعلامهایی که از چهار مرجع انجام می‌شود، اگر افراد دارای سابقه و پرونده‌ای باشند، مشخص می‌شود و با توجه به استعلامها هیات نظارت قضاوت می‌کنند و نظر خود را می‌دهند و این چیزی است که در قانون دیده شده و اگر غیر از این باشد قابل انطباق با قانون هیات مرکزی انتخابات نیست. چیزی که هیات مرکزی اعلام کرده همین چهار مرجع است و مبنای قضاوت هیات نظارت هم استعلامهایی است که از این چهار مرکز گرفته می‌شود.

- امکان این وجود دارد که ابهاماتی در مورد یک نفر وجود داشته و نیاز به تحقیقات دیگری باشد؟

معمولا چون نمی‌توان برمبنای تحقیقات محلی نظارت دقیقی داشت و ممکن است از اشخاص مختلفی در این زمینه سوال شود و نظرات مختلفی درباره یک شخص بدهند، بنابراین چیزی که می‌توان به آنها استناد کرد همان استعلامها هست و شناختی که برمبنای آن استعلامها از داوطلبان به دست می‌آید.

بعد از اتمام ثبت‌نامها و استعلام حاکمیت، هیات نظارت جلسه‌ای تشکیل می‌دهد و درباره مجموع کاندایداها اعلام نظر کرده و زمان تبلیغات را اعلام می‌کنند.

- داوطلبانی که رد صلاحیت شده و به بررسی صلاحیتها اعتراض دارند، چه گزینه هایی برای اعتراض پیش رو دارند؟

در دو بازه زمانی داوطلبان فرصت دارند. یکبار می‌توانند به هیات نظارت استان و یکبار در صورت نیاز به هیات نظارت مرکزی شکایت خود را ارائه دهند و تاریخها در جدول زمانی دیده شده و زمان لازم برای ارائه شکایت هم وجود دارد. البته به طور طبیعی ممکن است از نظر زمانی کمی با مضیقه روبرو شوند اما در مجموع برای ارائه شکایت خود زمان دارند.

- اما اگر کار به هیات نظارت مرکزی برسد، فرصت تبلیغات را هم از دست می دهند.

به نظر من آنها زمان را چندان از دست نمی‌دهند و می‌توانند با بازه زمانی که گذاشته شده کارهای خود را انجام دهند و معمولا آمادگی قبلی را دارند و در زمانی که منتظر نتیجه شکایت خود هستند می‌توانند کارهای تبلیغاتی خود را آماده کنند تا با صدور اجازه، تبلیغات را آغاز کنند.

- با توجه به تجربه انتخابات مجلس مشهد در اسفندماه 94 و اشتباهاتی که در مرحله شمارش آرا موجب بازشماری بعضی صندوقها شد، چه تمهیداتی برای نظارت دقیق‌تر اندیشیده شده است؟

سه ناظر انتخابات شوراها در هر استان از سوی مجلس کار نظارت را انجام می‌دهند و در واقع این کار را توسط اعضای زیرمجموعه خود انجام می‌دهند و افرادی معتمد برای این کار انتخاب خواهند شد.

- نحوه نظارت بر فرایند تبلیغات نامزدهای انتخابات شوراهای شهر و روستا در فضای مجازی چگونه خواهد بود، با توجه به اینکه هم‌اکنون شاهد ایجاد کانالها و گروههایی در حمایت از برخی داوطلبان هستیم.

ناظران مسئول نظارت بر چگونگی تبلیغات نامزدها هستند و در این زمینه قطعا همه موارد مورد بررسی قرار می‌گیرد و برای کسانی که خارج از قانون به دنبال فعالیت تبلیغاتی باشند، مشکلاتی ایجاد خواهد شد.

- طبق اعلام مسئولان کشوری، برگزاری انتخابات شوراها در هشت شهر خراسان رضوی به صورت تمام الکترونیک برگزار خواهد شد، آیا ساز و کار نظارت در این زمینه فراهم شده است؟

سیستم الکترونیکی دقت کافی دارد و مشکلی نباید داشته باشد اما با این حال هم هیات اجرایی و هم هیات نظارت در فرایند انتخابات دقت کافی را خواهند داشت و امیدواریم مشکلی ایجاد نشود.

- با توجه به اینکه تجربه چندانی در این زمینه وجود ندارد، چه تدابیری در نظر گرفته شده است؟

قطعا ما به عنوان هیات نظارت و هیات اجرایی انتخابات بررسی کافی خواهیم داشت چون برخیها ممکن است تبحر کافی نداشته باشند و نیازمند راهنمایی باشند و ممکن است در این بین اعمال نظری رخ دهد. بنابراین بررسی لازم انجام می‌شود تا مکانیسم مناسب برای اینکه فقط خود فرد کار را انجام دهد، در نظر گرفته می‌شود.

- براساس قانون، هیاتهای نظارت اگر تخلفی از قانون و یا جریان نادرستی در امور انتخابات مشاهده کنند، برای رفع و اصلاح آن تذکر داده و یا کارهای قانونی دیگری انجام می‌دهند؛ منظور از این کارهای قانونی چیست؟

قطعا اگر تخلفی در فرایند انتخابات صورت گیرد و کوچک باشد با تذکر شفاهی و کتبی کار انجام می‌شود در غیر اینصورت موضوع با مستندات کافی به هیات نظارت استان و مرکز رجوع داده می‌شود و تصمیمات لازم گرفته می‌شود.

افرادی که از جریان انتخابات و وقوع تخلف در آن شکایت داشته باشند، می‌توانند با مستندات کافی به هیات نظارت شکایات خود را بدهند و ما بررسی می‌کنیم.

- اما با توجه به عضویت شما در کمیسیون صنایع و معادن مجلس می خواهم از این فرصت برای طرح چند سوال دیگر استفاده کنم. همانطور که می‌دانید در حال حاضر یکی از مهمترین مشکلات صنایع، نبود عدالت مالیاتی است. لطفا از آخرین اقداماتی که  در راستای رفع مشکلات این حوزه انجام شده است، برایمان بگویید؟

ما در این زمینه صحبت زیادی داشته‌ایم که اداره مالیات کف مالیات را گسترش داده و تعداد واحدهای بیشتری را تحت پوشش قرار دهد زیرا متاسفانه مالیات امروز به راحتی از بخش تولید و کارمندان گرفته می‌شود و سایر اصناف در کف مالیاتی قرار نمی‌گیرند و قرار است این موضوع گسترش یابد و اینطور نیست که از همانها که در گذشته مالیات اخذ می‌شد، مقدار بیشتری دریافت شود.

- این موضوع تحقق می‌یابد؟ چون مدتهاست که در این زمینه صحبت می‌شود اما عملا اتفاقی نمی‌افتد.

به طور قطع به این موضوع عملی می‌شود و وزیر هم قول داده که روی این موضوع کار می‌کند و با راه‌اندازی سیستم مکانیزه در دریافت مالیات این موضوع امکان تحقق بیشتری دارد.

- موضوعی که صنعتگران برخی از شهرستانها مطرح می‌کنند گلایه از یکسان بودن قانون برای کلان‌شهرها و مناطق محروم است و اینکه قانون در تهران وضع شده و به تمام مناطق بسط داده می‌شود.

مناطق محروم تعریف شده و طبق قانونی که دارند تا مدتی از مالیات معافند و این قانون باید برای آنها اعمال شود و اگر خلاف آن عمل شود باید به مراجع قانونی و وزارت دارایی شکایت خود را ارائه کنند چون مناطق محروم و مدت معافیت مالیاتی آنها تعیین شده است.

استان خراسان رضوی به طور کلی از لحاظ صنعتی نسبت به برخی از استانها مانند اصفهان، مرکزی و آذربایجان شرقی عقب است و امیدواریم با تلاش همه جانبه مسئولان این عقب‌افتادگی جبران شود. مشهد به خاطر وجود مضجع شریف امام رضا(ع) جنبه گردشگری داشته و به صنعت در این شهر کم توجهی شده و امیدواریم در سالهای آینده این موضوع جبران شود.

- با توجه به اینکه یکی از مهمترین دغدغه‌های صنعتگران وجود کالاهای قاچاق در بازار و خرید آنها توسط مردم است، چه طرحهایی برای جلوگیری از ورود کالای قاچاق در سال جدید در دستور کار دارید؟

کالاهای قاچاق در حجم انبوه برای تولید کشور تهدید حساب می‌شود و کسانی که با چمدان اقدام به این کار می‌کنند، مشکلی اساسی برای تولید ایجاد نمی‌کنند و آن هم از مبادی رسمی و نیمه رسمی و با نفوذی که در دستگاهها می‌کنند، انجام می‌شود. سامانه مکانیزه گمرک ایجاد شده و امیدواریم با اجرای درست این سامانه، میزان قاچاق کاهش یابد و قطعا اجرای صحیح قوانین در مبادی ورودی کشور می‌تواند در به حداقل رساندن میزان قاچاق کمک کند.

- به عنوان سوال آخر آیا از آخرین وضعیت رسیدگی به مشکل صنایع محور غرب مشهد مطلع هستید؟

من در جریان مشکل این صنایع نیستم و نمی‌توانم پاسخ مناسبی بدهم.