تاثیرات کرونا بر حفاظت تنوع زیستی

اما از طرف دیگر کاهش تعداد بازدیدکنندگان در مناطق حفاظت­شده بسیاری از حمایت­های عمومی را نیز از بین برده است. اکوتوریسم یکی از فعالیت­های اقتصادی است که سریعا در حال رشد در سطح جهان است که به عنوان با ارزشترین مظهر صنعت توریسم از آن یاد می­شود. اکوتوریسم با برقراری روابط فرهنگی بین جوامع محلی و گردشگران به توسعه پایدار زیست محیطی در مناطق طبیعی کمک می­کند و از این طریق می­تواند هم راستا با حفاظت از منابع­طبیعی به افزایش سطح رفاه بومیان نیز کمک کند.

در ایام همه­گیری کرونا، اکوتوریسم به دلیل محدودیت­های مربوط به مسافرت و قرنطینه بودن مردم در خانه­هایشان با یک رکود بی­سابقه روبرو شده و بسیاری از مشاغل مرتبط و درآمدهای مردم محلی از بین رفته است. خطر قابل توجهی وجود دارد که مردمی که از این راه امرار معاش می­کردند با افزایش فقر رو به رو شوند و به ابزارهای جایگزین برای کسب درآمد از حیات وحش روی آورند. این روند تخریبی با کاهش سرمایه­گذاری نهادهای زیربط در امر اکوتوریسم با افزایش بی سابقه­ای روبرو خواهد بود.

از طرف دیگر، این ویروس ضعف سیستم­های پایشی طبیعت را برای مدیران تنوع­زیستی بیش از پیش آشکار کرد و مسلما در آینده سرمایه­گذاری­های روی روش­های جدید مشاهده طبیعت از راه دور، نظیر روباتها یا تصاویر ماهواره­ای انجام میگیرد که در نوع خود میتواند کمک­های شایانی به پروژه­های حفاظتی کند. آنچه مسلم است اینکه بخش­های مختلفی در ارتباط با حفاظت تنوع­زیستی در همه­گیری ویروس کرونا (کووید 19) متاثر شده­اند.

در این ایام همه­گیری فقط جلسات دانشگاهی نیستند که مورد تهدید واقع شده­اند؛ بلکه نشست­های بین­المللی مرتبط با حفاظت تنوع­زیستی نیز که برای سال 2020 برنامه­ریزی شده بود لغو شده اند؛ نشستهایی نظیر کنوانسیون تنوع­زیستی که قرار بود در ماه اکتبر در کونمینگ چین برگزار شود و اکنون به تعویق افتاده است، هدف از این نشست ایجاد چارچوب­هایی برای حفاظت از تنوع‌ زیستی جهانی پس از سال 2020 بود و تعویق آن به معنای تأخیر در تصمیمات کلیدی است که ممکن است تأثیر  قابل توجهی در آینده داشته باشد. به طور مشابه، کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد که برای ماه نوامبر در گلاسگو اسکاتلند برنامه‌ریزی شده بود نیز به تعویق افتاده است­، این کنفرانس برای یادآوری پیامدهای جدی تغییر اقلیم به کشورها است برای اینکه تعهدات خود در زمینه کاهش گازهای گلخانه­ای را عملی سازند. عدم برگزاری این نشست­ها قطعا تاثیرات طولانی مدتی را از خود به جا خواهد گذاشت.

در حال حاضر مشخص نیست که چگونه حفاظت در نتیجه این بیماری همه­گیر در آینده به پیش خواهد رفت. زیرا آلودگی­ها و انتشار گازهای گلخانه­ای و بسیاری دیگر از تأثیرات منفی انسان که در ایام قرنطیه کاهش یافته بود، امروز در اغلب مناطق برگشته و حتی شدت یافته اند. همچنین بودجه­ها و حمایت­های مالی گذشته نیز بدلیل وجود اولویتهای جدید کشورها در مواجه با پیامدهای همه­گیری ویروس کرونا و توسعه ساختارهای مقابل با بیماری­های همه­گیر کاهش خواهد یافت. نظام سلامت و درمان جزو رقبایی هستند که در آینده بخشی از منابع مالی به سمت آنها سرازیر خواهد شد که این منابع از بخش­های دیگر سیستم نظیر حفاظت گرفته می‌شود.  

استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد