مشکلات شرکتهای حمل و نقل بعد از حادثه اسلام قلعه

آتش سوزى در مرز افغانستان باعث شد كه چندين ميليون دلار سرمايه تجار، توليدكننده، صادركننده، مالكين و رانندگان كاميون و شركت‌هاي حمل و نقل كه دسترنج سالها كار و تلاش بود، به دليل سهل انگارى و بى‌توجهى از بین برود و به یقین، جبران و بازگشت به شرايط قبل زمانبر بوده و به اين سرعت قابل ترميم نیست.

انتظار ميرود چنين فاجعه عميقي، روابط تجارى را تا مدتى دچار تنش کرده و موجب کاهش سطح معاملات تجارى و اقتصادى و درگيري‎هاي حقوقي و مالي زيادى شود.

هر چند هنوز جمع بندی و آمار دقيقي از كاميونهاي ايرانى سوخته در این حادثه نداریم؛ اما صدها محموله ترانزيت با كانتينرهاي خطوط كشتيرانى و صدها محموله صادراتى كه از داخل كشور و از مرز توسط شركتهاي حمل و نقل بين المللي بارگيرى شده بودند، از جمله خسارات وارده به مجموعه شركتهاي حمل و نقل در این حادثه بوده است.

جانمايي و استقرار مجدد اماكن و امكانات مورد نياز گمرك و ساير بخشهاي دولتى و خصوصي به جديت و اراده دولت افغانستان بستگى دارد و اگر در این خصوص تسريع نشود، به یقین، كاهش تردد محموله‌هاي صادراتی و ترانزيت را شاهد خواهيم بود يا حداقل بخشي از بارها به مرزهاى ماهيرود و ميلك منتقل خواهد شد .

درباره امکان انتقال بار و ترانزیت از مسیر راه آهن خواف- هرات نیز باید گفت؛ همانطور كه آمار و ارقام از ابتداى بازگشايي مسير ريلي خواف- هرات نشان ميدهد، توفيق و گشايش چنداني تاكنون حاصل نشده است. ضرورت تامين امنيت مسير، دو طرفه نبودن بار ريلي، كامل نبودن خط ريل تا هرات كه ٤٠ كيلومتر از آن باقيمانده، دسترسي نداشتن راحت و روان به ريل همانند ناوگان جاده‌اي و تامين بار برگشت از افغانستان، باعث میشود که در حال حاضر شرايط صددرصدى براى بهره مندى از این خط آهن مهيا نباشد.

هم اکنون شركتهاي حمل و نقل برای ارسال محموله‌های ترانزيتی كه به مبادى ورودي رسيده است، با صاحبان كالا در حال رايزنى هستند تا تغيير مرز بدهند و از دو مرز ديگر ترانزيت کنند. در مورد محموله‌هاي متوقف در پشت مرز دوغارون نیز، شرکتها منتظر تصميم‌گيرى و اعلام نظر مقامات دو طرف ايرانى و افغانستانى هستند؛ البته به درخواست تجار و بخش خصوصي قرار شده برای محموله‌هاي سوختى و تره‌بار متوقف پشت مرز، طرف افغانستانى مسيرى از دوغارون تا هرات را بازگشايي و پوشش امنيتى میدهد تا از بخشی از مشكلات کاسته شود

این را هم نباید نادیده گرفت که اقدام سريع و موثر دست اندركاران گمرك و پايانه مرزى دوغارون و نیز، مرزبانى و فرماندارى تایباد در پذيرش كاميون‌هاي برگشتى ايرانى و افغانستانى برای فرار از آتش سوزی اسلام قلعه و خلوت كردن يك مسير خروجى تا تايباد، باعث شد كه بيش از هزار كاميون از مهلكه خارج و طعمه حريق نشوند و گرنه آمار خسارت به بيش از دو برابر فعلي افزايش مي‌یافت.

نکته اینکه، با توجه به تذكرها و پيش‌بينى حادثه‌اى مشابه در مرز دوغارون و تجربه و مصيبت به بار آمده، بايستى چيدمان توقف و تفكيك كاميون‌هاي سوختى و گازى در این مرز صورت گیرد و برای اختصاص مسيرى جداگانه براى تردد این کامیون‌ها تدبيراندیشی شود.

مهمتر از آن، بايستى يك ايستگاه آتش نشانى با استانداردهاى بين‌المللي و قوى و لوله كشي خط خشك اطفاى حريق، در محوطه اختصاصي تخليه و بارگيرى و پاركينگ مختص اين محموله‌ها و پايانه مرزى دوغارون به سرعت راه اندازى شود زیرا خطر در كمين است .